📘 Nhân số thập phân
Chào các em! Hôm nay chúng ta cùng học cách nhân số thập phân. Đây là kiến thức rất quan trọng và thường gặp trong cuộc sống, ví dụ khi tính tiền mua nhiều món đồ có giá thập phân.
1. Nhân một số thập phân với một số tự nhiên
Muốn nhân một số thập phân với một số tự nhiên, ta làm theo 3 bước:
- Nhân như nhân hai số tự nhiên (bỏ dấu phẩy).
- Đếm xem phần thập phân của số đó có bao nhiêu chữ số.
- Dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.
Ví dụ: Tính $3,25 \times 4$
- Nhân $325 \times 4 = 1300$.
- Phần thập phân của $3,25$ có 2 chữ số.
- Tách 2 chữ số ở tích: $13,00$ hay $13$.
Vậy $3,25 \times 4 = 13$.
2. Nhân hai số thập phân
Quy tắc nhân hai số thập phân:
- Nhân như nhân hai số tự nhiên.
- Đếm tổng số chữ số ở phần thập phân của cả hai thừa số.
- Dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.
Ví dụ: Tính $1,2 \times 0,5$
- Nhân $12 \times 5 = 60$.
- Tổng số chữ số thập phân: $1 + 1 = 2$ chữ số.
- Tách 2 chữ số ở tích: $0,60$ hay $0,6$.
Vậy $1,2 \times 0,5 = 0,6$.
3. Một số lưu ý quan trọng
- Nếu tích có chữ số 0 ở tận cùng bên phải phần thập phân, ta có thể bỏ đi mà giá trị không đổi.
- Khi nhân số thập phân với $10; 100; 1000; \ldots$ ta chỉ việc chuyển dấu phẩy sang phải lần lượt $1; 2; 3; \ldots$ chữ số.
- Khi nhân số thập phân với $0,1; 0,01; 0,001; \ldots$ ta chuyển dấu phẩy sang trái lần lượt $1; 2; 3; \ldots$ chữ số.
Ví dụ: $12,5 \times 10 = 125$; $12,5 \times 0,1 = 1,25$.
4. Luyện tập nhanh
Hãy đặt tính rồi tính:
- $2,5 \times 3$
- $0,4 \times 1,2$
- $15,3 \times 100$
- $7,8 \times 0,01$
❓ Câu hỏi củng cố
Em hãy trả lời các câu hỏi sau vào vở để tự kiểm tra:
- Phát biểu quy tắc nhân một số thập phân với một số tự nhiên.
- Tính: $4,35 \times 6$ và nêu cách làm.
- Tính: $2,4 \times 1,5$. Tổng số chữ số thập phân của hai thừa số là bao nhiêu?
- Điền kết quả: $9,24 \times 10 = \ldots$; $9,24 \times 0,1 = \ldots$
- Một mét vải giá $35,5$ nghìn đồng. Hỏi mua $3$ mét vải phải trả bao nhiêu nghìn đồng?