Năm 2025 đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong lĩnh vực giáo dục, nổi bật nhất là việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật Nhà giáo vào ngày 16/6. Đây được xem là văn bản pháp lý đầu tiên quy định toàn diện về vị trí, quyền, nghĩa vụ cũng như chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo.

Theo Luật Nhà giáo, lương của giáo viên được khẳng định xếp cao nhất trong hệ thống thang, bậc lương hành chính sự nghiệp. Bên cạnh mức lương cơ bản, nhà giáo còn được hưởng thêm các khoản phụ cấp đặc thù như phụ cấp trách nhiệm, ưu đãi, trợ cấp vùng khó khăn, hỗ trợ giáo dục hòa nhập... Những quy định này nhằm từng bước cải thiện thu nhập, tạo động lực gắn bó với nghề cho giáo viên.

Lần đầu tiên, đạo đức nhà giáo được luật hóa với các quy tắc ứng xử trong quan hệ với học sinh, đồng nghiệp, phụ huynh và xã hội. Luật nhấn mạnh trách nhiệm nêu gương, sự mẫu mực và liêm chính trong hoạt động nghề nghiệp, qua đó góp phần xây dựng hình ảnh người thầy chuẩn mực trong mắt cộng đồng.

Một điểm đáng chú ý khác là việc tăng quyền chủ động cho ngành giáo dục trong tuyển dụng và sử dụng nhà giáo. Người đứng đầu các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập được phân cấp quyết định tuyển dụng, giúp khắc phục tình trạng thừa - thiếu giáo viên cục bộ và chủ động phát triển đội ngũ. Dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành luật cũng dự kiến bổ sung 4 nhóm giáo viên được tuyển thẳng và hưởng chính sách ưu đãi đặc biệt.

Song song với các thay đổi về chế độ chính sách, Bộ GD-ĐT cũng chuẩn bị tái cấu trúc hệ thống giáo dục đại học. Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, sẽ rà soát, sáp nhập hoặc giải thể những cơ sở chưa đạt chuẩn; gắn viện nghiên cứu với trường đại học; đồng thời chuyển một số trường về địa phương quản lý. Khoảng 140 trường đại học công lập nằm trong diện sắp xếp, không bao gồm khối công an, quân đội và trường ngoài công lập. Mục tiêu là giảm đầu mối, hạn chế sự manh mún, phân mảnh và tạo điều kiện để các trường phát triển bền vững.

Những điều chỉnh nêu trên được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để hệ thống giáo dục Việt Nam phát triển đồng bộ, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và tăng cường hiệu quả quản lý trong bối cảnh đổi mới căn bản giáo dục.